Kort antwoord: gebruik partiële integratie wanneer de integrand een product is van twee verschillende soorten functies (bijvoorbeeld x·ex of x·sin x) en substitutie niet werkt. De formule is ∫u dv = uv − ∫v du. Kies u zo dat het eenvoudiger wordt wanneer je het differentieert.
De test van 10 seconden
- Probeer eerst substitutie. Als een deel van de integrand de afgeleide is van een ander deel (zoals 2x·cos(x²)), is substitutie sneller.
- Is het een product van verschillende soorten functies? Een polynoom vermenigvuldigd met een exponentiële functie, een goniometrische functie of een logaritme betekent meestal partiële integratie.
- Is het een losse ln x of inverse goniometrische functie? Gebruik partiële integratie met dv = dx. Zo integreer je ln x.
Hoe kies je u: de LIATE-regel
Kies als u de functie die als eerste in deze lijst voorkomt:
- Logarithmic (Logaritmisch): ln x
- Inverse trig (Inverse goniometrisch): arctan x, arcsin x
- Algebraic (Algebraïsch): x, x², polynomen
- Trigonometric (Goniometrisch): sin x, cos x
- Exponential (Exponentieel): ex
LIATE is een vuistregel, geen wet, maar het werkt voor de meeste tentamenvragen.
Uitgewerkt voorbeeld: ∫x·ex dx
u = x (algebraïsch gaat voor exponentieel), dus du = dx. dv = ex dx, dus v = ex.
∫x·ex dx = x·ex − ∫ex dx = x·ex − ex + C.
Controleer dit door te differentiëren: (x·ex − ex)′ = ex + x·ex − ex = x·ex. ✓
Uitgewerkt voorbeeld: ∫ln x dx
u = ln x, dv = dx, dus du = (1/x) dx en v = x.
∫ln x dx = x ln x − ∫x·(1/x) dx = x ln x − x + C.
Speciale gevallen om te herkennen
- Herhaalde partiële integratie: pas voor x²·ex twee keer partiële integratie toe. Elke ronde verlaagt de macht van x met één. Een tabelmethode ("DI"-methode) helpt om de tekens goed bij te houden.
- De lus (terugkerende integraal): pas voor ex·sin x twee keer partiële integratie toe. De oorspronkelijke integraal verschijnt weer, dus verplaats deze naar de linkerkant en los hem op.
Fouten die punten kosten
- Kiezen voor u = ex in x·ex: de nieuwe integraal wordt moeilijker, niet makkelijker.
- Het minteken vergeten in uv − ∫v du, vooral bij de tweede ronde.
- Het vergeten van + C, of vergeten om uv bij beide grenzen te evalueren in een bepaalde integraal.
Weet je niet zeker welke calculus-onderwerpen je punten kosten? Doe de gratis diagnostische toets van 5 minuten. Je krijgt een score voor je paraatheid en een studievolgorde op basis van je eigen antwoorden. Geen creditcard nodig.